اینترنت ایران؛ تحریم‌های داخلی و خارجی

اینترنت راهی برای دسترسی آزاد به اطلاعات در سرتاسر دنیاست. در بعضی از کشورها، دولت‌ها با دسترسی کاملاً آزاد مخالف‌اند. ایران، چین و عربستان از جمله این کشورها هستند. اما مشکل تنها سانسور اطلاعات در داخل مرز نیست. به دلیل تحریم‌های گسترده علیه ایران، دسترسی به بسیاری از سرویس‌ها و وبسایت‌های خارجی نیز با مشکل مواجه شده است.

چرا سانسور (فیلتر)

سانسور عمدتا به بهانه جلوگیری از انتشار و نمایش محتواهای غیر مناسب اعمال می‌شود. ما در کشورمان در بخش‌های مختلف مانند هنر، ادبیات، سیاست، علوم اجتماعی و بیشمار مورد دیگر با سانسور مواجه شده‌ایم و درک نسبی از آن داریم.

اما چه کسی تعیین می‌کند که یک محتوا مناسب است یا خیر؟

برای پالایش محتوا در فضای اینترنت ایران، کارگروهی به نام تعیین مصادیق محتوای مجرمانه راه اندازی شد. ریاست این کارگروه برعهده‌ دادستان کل کشور است. شش وزیر و همچنین فرمانده‌ی نیروی انتظامی، ریاست سازمان صدا و سیما، رییس سازمان تبلغات اسلامی و دو نماینده از طرف مجلس اعضای این کارگروه را تشکیل می‌دهند.

اما در کنار این کارگروه، سازمان‌های دیگری نیز هستند که وظایف اجرایی را برعهده دارند.

سانسور؛ باشد یا نباشد؟

برای مواجهه با این قضیه بهتر است اول ببینیم که چه چیزی برای چه کسی مناسب است.

بر فرض مثال، وبسایت‌های منشر کننده ویدیوهای جنسی یا پورن در اکثر کشورهای دنیا باید شروطی را رعایت کنند. یکی از این‌ها پرسیدن سن کاربری است که وارد وبسایتشان می‌شود. اما این‌جور روش‌ها تنها بار مسئولیتی را از دوش این وبسایت‌ها برمی‌دارد و در واقع مانعی برای کاربر به حساب نمی‌آید. راه چاره در چنین مسایلی باید به فرهنگ سازی اجتماعی واگذار شود. اما در حالی که محتوای این وبسایت‌ها برای یک نوجوان ۱۴ ساله مفید به نظر نمی‌رسد، برای یک محقق علوم روان‌شناسی و یا حتی جامعه‌شناسی می‌تواند مفید و ضروری باشد.

پس مناسب بودن یا نبودن محتوا تا حدود بسیار زیادی به کاربر وابسته است. این که کاربر کیست و آن محتوا را به چه منظور نیاز دارد، تعیین کننده است.

سانسور و یا فیلتر در خیلی از جاها ضروری است. مانند وبسایت‌های فروش سلاح، انسان و مواد مخدر. فیلتر وبسایت‌های دیگری مانند یوتیوب، فیسبوک و بسیاری نشریات علمی و خبری مانند شمشیر دولبه است. ممکن است با فیلتر آن‌ها محتواهای نامناسب را سانسور کرده باشیم اما در کنار آن، دسترسی به بسیاری از محتواهای مفید و آموزنده را نیز از بین برده‌ایم.

سانسور اگر برپایه مقاصد سیاسی باشد، در دراز مدت باعث عقب ماندگی و خسران می‌شود.

تحریم‌ها؛ سانسور خارجی

در سری اول تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران، بسیاری از خدمات دهندگان بین المللی دسترسی کاربران ایرانی به سرویس‌هایشان را قطع کردند. ایران جزو محدود کشورهای انگشت شماری است که علاوه بر حضور گسترده‌ی جمعیت آن در اینترنت و میزان آشنایی کاربرانش با آن، جایی در کشورهای تحت سرویس شرکت‌های بزرگی مانند گوگل، اپل، IBM و بیشمار شرکت دیگر ندارد.

بنا به تحریم‌های آمریکا، هیچ شرکتی نمی‌تواند خدماتی در ازای پول (چه ریالی و چه دلاری) به ایرانی‌ها بدهد. این یعنی بخش عظیمی از امکانات بر روی فعالین عرصه‌ی دیجیتال بسته است. زمانی که می خواهید از سرویس‌هایی مانند Google Analytics، Play Store، Hangouts استفاده کنید با پیام محدودیت دسترسی مواجه می‌شوید.

یک مورد

تکنولوژی همیشه درهای جدید را بر روی دنیای از تجربه‌های تازه باز کرده و این کار را ادامه خواهد داد. یکی از این دنیاهای جدید که با پیدایش اینترنت فرصت عرض اندام یافته، فضای آموزشی است. به طور پیوسته به خیل دانشگاه‌هایی که دوره‌های اینترنتی و حتی مدرک های مجازی می‌پیوندند اضافه می‌شود. در کنار این اتفاق شاهد حضور موسسات آموزشی و افراد در فضای آموزش هستیم. پلتفرم هایی مانند udacity و coursera امکان یادگیری در سطح جهانی را برای کاربرانشان فراهم می‌کنند که البته یا به خاطر تحریم‌های آمریکا علیه ایران و یا به خاطر فیلتر بودن از دسترس کاربران ایرانی خارج شده‌اند. البته در ایران هم مکتبخونه همچین فضایی را ایجاد کرده است.

یوتیوب یکی از محبوب ترین پلتفرم‌های آموزشی دنیا به حساب می‌آید؛ که باز آن هم فیلتر است.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.